Historia Hufca

Harcerstwo na ziemiach polskich
Harcerstwo polskie zrodziło się w 1910 roku, jako wychowawczy nurt młodzieżowy, oparty częściowo na wzorach skautingu, ale niezupełnie. Skauting bowiem założony w 1908 roku przez gen. Baden – Powella, Anglika, opierał się na metodach zapoczątkowanych podczas wojny z Burami, toczącej się w Południowej Afryce między Anglikami, a potomkami holenderskich chłopów - Burami o wpływy kolonialne. Anglicy wyparli wtedy Burów z zajmowanych terenów i utworzyli tam własną kolonię. W czasie tej wojny, gen. Baden – Powella przekonał się, iż chłopcy w wieku szkolnym, odpowiednio wyćwiczeni, mogą bardzo skutecznie pomagać wojsku. Mając za mało ludzi do obrony oblężonego przez Burów miasta Matekingu (1899-1900) postanowił zaangażować chłopców - ochotników, odpowiednio przygotowanych do zwiadów, przekazywania wiadomości i rozkazów, tworzenia poczty polowej itp. zadań.
Wytrwałość, spryt, odwaga i poświęcenie tych nieletnich chłopców znacznie wpłynęły na końcowy efekt wojny. Walka w warunkach afrykańskich była niekonwencjonalna. Wymagała dobrej orientacji w terenie, sprytu, umiejętności radzenia sobie samemu w każdej sytuacji, była pełna tajemniczości, podchodów, uników, wymagała też sprawności i tężyzny fizycznej. W umyśle generała zrodził się wtedy zamysł, plan zrzeszenia chłopców angielskich, którzy w czasie pokoju zostaną przygotowani do takiej służby, jaką pełnili ich rówieśnicy w afrykańskich bojach. I okazało się, ze realizując swój plan stworzył rzecz daleko większą, bo dal podwaliny pod światową organizację skautową.
Młodociani skauci przyjmując metody zapoczątkowane przez generała Baden – Powella kształcili się na dobrych obywateli, bo stosowane metody nacechowane były patriotyzmem, głębokim humanizmem, umiłowaniem przyrody i świata, uczyły samodzielności, zaradności w każdej sytuacji, wyzwalały odwagę, prawość, uczyły służyć ojczyźnie, nieść pomoc bliźnim.
Wszystkie te cechy odpowiadały ówczesnej młodzieży, to też ruch skautowy szybko rozprzestrzeniał się w świecie. Za Anglia poszły jej skolonizowane kraje, a także Stany Zjednoczone, Kanada i wiele krajów europejskich. Polska nie była ostatnia w tym szeregu. Pierwsze wieści o skautingu pojawiły się u nas jesienią 1909roku. Zajęli się nimi członkowie organizacji „Sokół”, towarzystwa abstynenckie i młodzież akademicka. W 1910 roku pojawiają się tu i ówdzie drużyny zwane harcowymi, a już w 1912 pod skrzydłami „Sokoła” żywiołowo powstają drużyny harcerskie w Małopolsce. Zabór pruski i rosyjski nie sprzyja rozwojowi drużyn. Często muszą pracować one w konspiracji.

Harcerstwo we Wschowie
Głównym inspiratorem działalności harcerskiej na terenie powiatu wschowskiego była Namiestnik Komendy Hufca Leszczyńskiego dh. Irena Handkówna, której powierzono organizację drużyn na Ziemiach Odzyskanych. Przyboczną i jednocześnie prawą ręką dh. Ireny była Janina Nowodworska- przedwojenna instruktor harcerstwa. To właśnie z ich inicjatywy rodziła się działalność skautowa. Zakończenie II wojny światowej, uzyskanie wolności i radości życia motywowało do działania różne środowiska. W szkołach bardzo prężnie rozwijały się różnego rodzaju organizacje i koła zainteresowań, a jedną z największych było harcerstwo. Były to drużyny międzyszkolne. Należały do nich uczniowie szkół podstawowych nr 1 i 2. Drużyny szkoliły się na biwakach i obozach w Lginiu, w lesie koło "Buczyny" oraz Osłoninie. Pierwszą harcówkę w roku 1945 zorganizowano w Szkole Podstawowej nr 1 przy ul. Kościuszki we Wschowie (obecnie ZSZ). Prowadzona tam działalność drużyn harcerskich tj. żeńskiej DH im. Marii Konopnickiej  i męskiej DH im. Kazimierza Wielkiego. Przy Gimnazjum we Wschowie (obecnie LO przy ul. Matejki) istniała drużyna żeńska im. Królowej Jadwigi. Na początku 1948 roku zjednoczono ZMW, OMIUR, WICI, i ZMD w jedną organizację - Związek Młodzieży Polskiej, a potem podporządkowano jej ZHP, który przemianowano na Organizację Harcerską ZHP. W roku 1950 powstał Powiat Wschowski i została utworzona Komenda Hufca OH ZHP we Wschowie przy Komendzie Chorągwi Lubuskiej w Zielonej Górze Naczelnictwo Komend Wojewódzkich włączone zostało do odpowiednich Zarządów ZMP. W szkołach drużynowych i przybocznych zastąpiono młodzieżowymi przewodnikami ZMP. Wszyscy harcerze mieli złożyć przyrzeczenie na wierność Polsce Ludowej. Sytuacja ta spowodowała, że wielu przedwojennych instruktorów ZHP rozwiązywało drużyny. We Wschowie ostatnim silny akcentem, a jednocześnie sprzeciwem wobec tej decyzji władz państwowych, było zorganizowanie na skraju lasu w rejonie Leśniczówki "BUCZYNA" pożegnalnego ogniska. Następnego dnia drużyny zostały rozwiązane. W 1954 roku w Gazecie Głos Nauczycielski pojawiła się pierwsza krytyczna ocena działalności Organizacji Harcerskiej ZMP. Wskazywała nieprawidłowości w pracy z młodzieżą harcerską, w konsekwencji czego doprowadzono w roku 1956 do Krajowego Zjazdu Działaczy Harcerskich w Łodzi. Ustalono tam szereg uchwał normujących sprawy dotyczące harcerstwa oraz przywrócono prawo do tworzenia drużyn w szkołach średnich. Po łódzkim Zjeździe Harcerskim w 1956 roku, Naczelnikiem ZHP został działacz organizacji Szarych Szeregów okresu wojennego Aleksander Kamiński. Harcerstwo zaczęło się powoli odbudowywać, szczególnie w szkołach średnich, podstawowych, domach dziecka oraz ośrodkach wychowawczych. Z początkiem 1957 roku na terenie miasta powstały trzy prężne drużyny harcerskie. Były to między innymi 4 Drużyna Harcerska im. Pasieka przy Państwowym Domu Dziecka, 7 Drużyna Harcerska im. Szarych Szeregów przy Liceum Ogólnokształcącym oraz 3 Drużyna Harcerska im. Zawiszy Czarnego zwana Bawołami.

Historię harcerstwa we Wschowie na podstawie www.bawoly.zw.pl opracowały
trop. Marika Maćkowiak i trop. Patrycja Orłowska